Scope 12 keuring: wat is het en wanneer heb je het nodig?

Sta je op het punt een warmtepomp of airco te laten installeren? Dan kom je vroeg of laat de term Scope 12 keuring tegen.

Een Scope 12 keuring is een verplichte inspectie die controleert of een systeem met koudemiddel, zoals een warmtepomp of airconditioner, veilig en lekvrij is. De keuring is wettelijk verplicht voor systemen met een bepaalde hoeveelheid gefluoreerde broeikasgassen (F-gassen). Alleen monteurs met een Scope 12 certificering mogen deze systemen installeren, onderhouden en keuren. Laat je werkzaamheden uitvoeren door een niet-gecertificeerde installateur, dan riskeer je boetes en ben je niet gedekt bij schade.

Wat controleert een Scope 12 keuring precies?

Bij een Scope 12 keuring beoordeelt een gecertificeerde monteur het koudemiddelcircuit van je systeem. Dat betekent dat hij controleert op lekkages, de juiste vulhoeveelheid van het koudemiddel meet en bekijkt of alle aansluitingen en verbindingen goed zijn afgedicht. Ook de elektrische onderdelen en de werking van het systeem als geheel worden doorgelicht.

De uitkomst van de keuring wordt vastgelegd in een logboek. Dat logboek is verplicht voor elk systeem dat onder de F-gassenverordening valt. Heb je geen logboek? Dan voldoe je niet aan de wet, ook al werkt je warmtepomp of airco prima.

Voor welke systemen is de keuring verplicht?

De verplichting geldt voor systemen die koudemiddelen bevatten met een hoog Global Warming Potential, de zogenoemde F-gassen. In de praktijk gaat het om:

• Warmtepompen, zowel hybride als full electric modellen
• Airconditioning-systemen die ook als verwarmingseenheid dienen
• Koelinstallaties in bedrijfspanden
• Multisplit-systemen met meerdere binnenunits

Hoe zwaarder het systeem en hoe meer koudemiddel erin zit, hoe vaker een keuring verplicht is. Bij grotere systemen kan dat betekenen dat je elk jaar een keuring moet laten uitvoeren. Voor kleinere woning-warmtepompen geldt vaak een langere termijn, maar controleer dit altijd bij je installateur.

Waarom is de juiste certificering zo belangrijk?

Koudemiddelen zijn krachtige stoffen. Een lek heeft niet alleen gevolgen voor de werking van je systeem, maar ook voor het milieu. De Europese F-gassenverordening is daarom streng: alleen gecertificeerde bedrijven mogen werken aan systemen met deze stoffen. Een installateur zonder Scope 12 certificering mag wettelijk geen koudemiddel toevoegen, aftappen of controleren.

Kies je voor een niet-gecertificeerde partij, dan kan dat leiden tot:

• Ongeldige garantie op je warmtepomp of airco
• Problemen met je verzekeraar bij schade
• Boetes van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
• Een onveilige situatie in en om je woning

Verantwoord Duurzaam is Scope 12 gecertificeerd, net als STEK en VCA. Dat betekent dat Nick, Mike en hun team bevoegd zijn om warmtepompen en airco's volledig te installeren, keuren en onderhouden. Je kunt de warmtepompen die zij installeren bekijken op de dienstenpagina.

Hoe vaak moet je een Scope 12 keuring laten uitvoeren?

De frequentie hangt af van de hoeveelheid koudemiddel in je systeem, uitgedrukt in CO2-equivalenten. De vuistregel is:

• Minder dan 5 ton CO2-equivalent: geen verplichte periodieke keuring, wel een lekcontrole bij installatie
• 5 tot 50 ton CO2-equivalent: eens per twaalf maanden
• 50 tot 500 ton CO2-equivalent: eens per zes maanden
• Meer dan 500 ton CO2-equivalent: eens per drie maanden

Een reguliere woning-warmtepomp valt doorgaans in de laagste categorie. Toch is het slim om bij iedere onderhoudsbeurt ook de werking van het koudemiddelcircuit te laten controleren. Zo voorkom je dat een klein lek uitgroeit tot een dure reparatie.

Wat kost een Scope 12 keuring en waar hangt de prijs van af?

De kosten voor een Scope 12 keuring variëren en hangen van een aantal factoren af:

• De grootte en het type systeem: een compacte woning-warmtepomp vraagt minder tijd dan een groot multisplit-systeem in een bedrijfspand.
• De bereikbaarheid van de unit: staat de buitenunit op een moeilijk bereikbare plek, dan kost dat meer tijd.
• Eventuele vervolgwerkzaamheden: als er een lek wordt gevonden, moeten onderdelen gerepareerd of vervangen worden. Dat staat los van de keuring zelf.
• Reisafstand: voor locaties buiten het kernwerkgebied kunnen voorrijkosten van toepassing zijn.

Wil je weten wat een keuring voor jouw situatie kost? Vraag een offerte aan zodat je een eerlijke, transparante prijs krijgt zonder verrassingen achteraf.

Scope 12 keuring combineren met installatie of onderhoud

Een slimme manier om tijd en kosten te besparen, is de Scope 12 keuring combineren met de jaarlijkse onderhoudsbeurt van je warmtepomp of airco. De monteur controleert dan tegelijk de werking van het systeem, reinigt filters en meet de prestaties. Zo weet je in één bezoek precies waar je aan toe bent.

Heb je nog geen warmtepomp of airco, maar overweeg je er een aan te schaffen? Dan is het goed om te weten dat een gecertificeerd installateur de keuring bij oplevering al meteen uitvoert. Bij Verantwoord Duurzaam hoort de initiële Scope 12 controle standaard bij het installatietraject. Bekijk ook het aanbod van airco's of lees meer over de warmtepompen die beschikbaar zijn.

Wat kun je zelf doen tussen twee keuringen in?

Je hoeft niet te wachten op een keuring om te merken dat er iets niet klopt. Let zelf op de volgende signalen:

• De warmtepomp of airco koelt of verwarmt minder goed dan normaal
• Er vormt zich ijs op de buitenunit buiten de normale ontdooicyclus
• Je energieverbruik stijgt zonder duidelijke reden
• Je ziet olie-achtige vlekken rondom leidingen of aansluitingen

Merk je een van deze signalen? Neem dan contact op met een Scope 12 gecertificeerd installateur. Hoe eerder een lek wordt ontdekt, hoe kleiner de schade. Verantwoord Duurzaam werkt vanuit Apeldoorn door heel Nederland en is snel inzetbaar in het gehele werkgebied, van Deventer en Zutphen tot Arnhem en Zwolle. Neem gerust contact op als je vragen hebt over jouw systeem.

Veelgestelde vragen

Is een Scope 12 keuring verplicht voor een gewone woning-warmtepomp?

Dat hangt af van de hoeveelheid koudemiddel in het systeem. De meeste woning-warmtepompen vallen onder de grens waarbij geen verplichte periodieke keuring geldt, maar een lekcontrole bij installatie is altijd verplicht. Twijfel je? Vraag je installateur om de precieze situatie voor jouw systeem door te nemen.

Mag ik zelf koudemiddel bijvullen in mijn warmtepomp?

Nee, dat is wettelijk verboden. Alleen monteurs met een geldig Scope 12 certificaat mogen koudemiddelen hanteren, bijvullen of aftappen. Doe je dit zelf of laat je het doen door een niet-gecertificeerde partij, dan riskeer je boetes en verval je de garantie op je systeem.

Wat is het verschil tussen een Scope 12 keuring en een STEK-certificering?

STEK is de stichting die in Nederland het examenstelsel voor koudetechnici beheert en de bijbehorende certificaten uitgeeft. Een Scope 12 certificaat is een van die certificaten, specifiek voor het werken aan systemen tot een bepaalde koudemiddelcapaciteit. Het zijn dus geen synoniemen, maar ze hangen nauw samen: een monteur met een Scope 12 certificaat heeft dit via STEK verkregen.

Kan ik een Scope 12 keuring combineren met de installatie van zonnepanelen of een laadpaal?

Ja, dat is goed mogelijk als je meerdere verduurzamingsstappen tegelijk wilt zetten. Verantwoord Duurzaam verzorgt het volledige traject, van zonnepanelen en warmtepompen tot laadpalen en thuisbatterijen. Zo hoeft er maar één installateur langs en worden alle keuringen en aansluitingen in één keer correct afgehandeld.