Zonnepanelen in de winter: wat kun je verwachten?

Veel mensen vragen zich af wat hun zonnepanelen in de winter eigenlijk nog doen.

In de wintermaanden produceren zonnepanelen beduidend minder stroom dan in de zomer, maar ze stoppen niet. Op een heldere januaridag met lage zon kunnen moderne panelen nog altijd een nuttige hoeveelheid energie leveren. De kortere daglengte, vaker bewolkte luchten en een lagere zonnestand zijn de belangrijkste oorzaken van de lagere opbrengst. Sneeuw op de panelen tijdelijk wegvegen en je verbruik slim plannen, helpt om het verschil te beperken.

Hoe weinig produceert een zonnepaneel in de winter precies?

De opbrengst van zonnepanelen wisselt sterk per seizoen. In de zomermaanden juni en juli staat de zon hoog aan de hemel en zijn de dagen lang. In december en januari is dat precies omgekeerd: de zon staat laag, er zijn maar een paar uur daglicht en bewolking is eerder regel dan uitzondering.

Ruwweg geldt dat de wintermaanden samen een klein deel van de jaaropbrengst leveren, terwijl de zomermaanden het leeuwendeel voor hun rekening nemen. Dat klinkt ongunstig, maar het past juist in een slimme energiestrategie: in de zomer produceer je veel meer dan je verbruikt, en die overschotten verrekende je tot nu toe via de salderingsregeling. Met de veranderingen die in 2027 komen, wordt het steeds interessanter om overtollige zomerstroom slim op te slaan. Meer hierover lees je in ons artikel over de salderingsregeling die verandert.

Werken zonnepanelen bij bewolking?

Ja, ook bij bewolkt weer produceren zonnepanelen stroom. Ze reageren op daglicht, niet alleen op directe zonnestraling. Bij een licht bewolkte hemel kan de opbrengst verrassend acceptabel zijn. Bij dichte, donkere wolken daalt de productie flink, maar ze valt nooit helemaal weg.

Wat veel mensen niet weten: zonnepanelen werken beter bij lagere temperaturen dan bij extreme hitte. Panelen hebben een zogenaamd temperatuurcoëfficiënt: hoe warmer ze worden, hoe iets minder efficiënt ze werken. Een koude winterdag met heldere lucht kan daardoor relatief goed uitpakken. Goede A-merken zoals SolarEdge en Enphase, waarmee Verantwoord Duurzaam werkt, presteren ook onder wisselende omstandigheden stabiel.

Wat doet sneeuw op zonnepanelen?

Een dun laagje sneeuw blokkeert het licht bijna volledig, maar glijdt op de meeste dakhellingen na verloop van tijd vanzelf af. De panelen warmen namelijk licht op zodra er wat zonlicht doorheen schijnt, waarna de sneeuw loskomt.

Wil je sneeuw handmatig verwijderen? Gebruik dan een zachte borstel of een trekker met rubberen lip, en werk altijd vanuit een veilige positie. Kras nooit met een hard voorwerp over het paneelglas, want dat beschadigt de toplaag. In de meeste winters in Nederland is handmatig ingrijpen eigenlijk nauwelijks nodig.

Moet je zonnepanelen schoonmaken voor de winter?

De herfst brengt bladeren, vuil en vogelpoep mee, en dat kan de opbrengst merkbaar drukken. Een goede schoonmaakbeurt in het najaar, voordat de winterperiode begint, is dan ook geen overbodige luxe. Regen doet daarna een groot deel van het werk, maar lokale vervuiling zoals vogelpoep of bladresten op een hoek van een paneel kan regen niet altijd oplossen.

Schoonmaken doe je het beste met lauw water en een zachte spons of borstel. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen of hogedrukspuiten. Twijfel je of je panelen goed functioneren? Op de servicepagina van Verantwoord Duurzaam vind je meer informatie over onderhoud en ondersteuning.

Hoe haal je het meeste uit je zonnepanelen in de winter?

De winteropbrengst is nu eenmaal lager, maar je kunt wél slim omgaan met de stroom die je panelen dan leveren. Een paar concrete tips:

• Plan grote verbruikers overdag. De vaatwasser, wasmachine of laadpaal op zon zetten rond het middaguur, is ook in de winter zinvol. Rond twaalf uur staat de zon op zijn hoogst en is de productie het grootst.
• Combineer met een thuisbatterij. Een thuisbatterij slaat de stroom op die je overdag produceert maar dan nog niet verbruikt. 's Avonds gebruik je die opgeslagen stroom alsnog. Via de dienstenpagina voor thuisbatterijen lees je hoe zo'n combinatie werkt.
• Monitor je opbrengst actief. Omvormers van merken als SolarEdge en Enphase leveren real-time inzicht via een app. Zo zie je direct of een paneel opeens minder presteert dan de rest, wat kan wijzen op vuil of een technisch probleem.
• Kijk naar je verbruikspatroon. In de winter is het gas of de warmtepomp actief, en dat bepaalt ook je totale energiebalans. Een hybride warmtepomp die deels op zonnestroom draait, kan de wintermaanden een stuk goedkoper maken.

Is de terugverdientijd anders als je de winter meerekent?

De terugverdientijd van zonnepanelen wordt altijd berekend op basis van de jaaropbrengst, niet alleen de zomermaanden. De winter is daarin dus al meegenomen. Factoren die de terugverdientijd beïnvloeden zijn onder meer de dakhelling en oriëntatie, de kwaliteit van de panelen, je eigen stroomverbruik, de energieprijs en of je een thuisbatterij of laadpaal combineert.

Wil je weten wat zonnepanelen concreet voor jouw situatie opleveren? Vraag een persoonlijk adviesgesprek aan via de offertepagina. Nick en Mike van Verantwoord Duurzaam rekenen het graag eerlijk met je door, zonder verkooppraatjes.

Veelgestelde vragen

Produceren zonnepanelen in december en januari helemaal niets?

Nee, zonnepanelen produceren ook in december en januari stroom, zij het een stuk minder dan in de zomermaanden. Op heldere, koude dagen kan de opbrengst zelfs meevallen, omdat panelen bij lage temperaturen iets efficiënter werken. De uren daglicht zijn bepalender dan de temperatuur.

Is het slim om zonnepanelen in de winter te laten installeren?

Ja, zeker. De installatietijd is vaak korter doordat installateurs minder bezet zijn, en je bent klaar voor het voorjaar wanneer de opbrengst snel oploopt. Technisch maakt het moment van installatie niets uit voor de werking van de panelen.

Wat moet ik doen als mijn panelen minder opbrengen dan verwacht?

Controleer eerst of er vuil, vogelpoep of sneeuw op de panelen zit. Kijk daarna in de app van je omvormer of één paneel of een groep achterblijft. Presteert alles naar verwachting maar valt de totaalopbrengst toch tegen? Dan kan de dakhelling, schaduw of een technisch probleem de oorzaak zijn. Neem in dat geval contact op met je installateur.

Heeft de kleur van de lucht invloed op mijn winteropbrengst?

Ja, de lichtintensiteit bepaalt grotendeels hoeveel stroom je panelen produceren. Bij een stralend blauwe lucht is de opbrengst het hoogst, ook in de winter. Een licht bewolkte, witte lucht geeft nog steeds diffuus licht waarmee de panelen iets produceren. Een zwaar bewolkte, grijze lucht drukt de opbrengst het meest.